Nasıl Mutlu Olunur? Kitap İncelemesi

Sonja Lyubomirsky, Amerikalı sosyal psikolog, Nasıl mutlu olunur? kitabının yazarı. Akademik kariyerini büyük oranda mutluluk konusundaki araştırmalara adamış birisidir. Kitabı Türkçeye de çevrildi ve MediaCat yayınlarından çıktı ancak şu anda baskısı bitmiş. Dileyenler internetteki ikinci el kitapçılardan temin edebilir. Nasıl mutlu olunur? kitabı, bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 mutluluk stratejisini anlatmaktadır. Yazar daha önsözünde bunun bir kişisel gelişim kitabı olmadığını vurguluyor. Benim pozitif psikolojiyle ilgili ilk okuduğum ve beğendiğim kitaplardan birisidir. Ayrıca, bu alanda araştırmalar yapmam için de teşvik edici olmuştur. Kitap, bilimsel araştırmalara dayalı olmasına rağmen dili oldukça sade ve…

Devamı

Pozitif Psikolojinin Geleceği

Pozitif psikoloji, sıradan insanın davranışlarını ve güçlü yönlerini bilimsel yollarla inceleyen bir disiplindir. Ortaya çıkışından itibaren üzerinde yoğun tartışmalar olmuş ve bu yaklaşıma ciddi eleştiriler de gelmiştir. Bu eleştirilerden bir tanesi de, bu yaklaşımın geçici bir heves olduğu yönündeydi. Ancak henüz ergenlik dönemini yaşayan pozitif psikoloji yaklaşımı, psikoloji camiası içerisinde pek çok kişinin ilgisini çekti. Konu ile ilgili, konferanslar düzenlendi, dergiler yayın hayatına başladı, yüksek lisans ve doktora programları açıldı ve gün geçtikçe bu yaklaşıma ilişkin ilgi artmaktadır. Gelinen noktada, bunun geçici bir heves olmadığı anlaşıldı. Ancak, beklenen bireysel ya…

Devamı

Pozitif Psikolojinin Tarihsel Gelişimi

Pozitif psikoloji yaklaşımının başlangıç tarihi olarak 1998 yılı verilir. Ancak pozitif psikoloji konuları ile ilgili araştırmalar bundan çok daha eski tarihlere kadar gider. İlk çağ filozoflarının mutluluk ve iyi oluşla ilgili tezleri ve görüşleri yabana atılır türden düşünceler değildir. Ancak o kadar uzağa gitmeyelim. Modern psikoloji tarihi içerisinde pozitif psikoloji kapsamında değerlendirilebilecek neler yapılmış onlara bir göz atalım. Bu konuyla ilgili en çarpıcı ve belki de ilk girişim, psikolojinin dahi çocuğu William James’in çabalarıdır. Amerikan Psikologlar Derneği başkanlığı da yapmış olan William James’ın (1842-1910), Amerikan Felsefe Derneği başkanlığı yaptığı dönem…

Devamı

Acının Dönüştürücü Gücü: Travma Sonrası Gelişim

Friedrich Nietzsche’nin meşhur sözü “Beni öldürmeyen şeyler güçlendirir”. Bu gerçekten böyle midir? İnsanlar nasıl tepki veriyorlar acıya, hastalıklara, işten atılmalara, kayıplara… Travmatik olaylar karşısında ne yapıyorlar? Herkes aynı şekilde mi tepki veriyor travmatik olaylara? Bizleri öldürmeyen acılar, maalesef ki her zaman güçlendirmiyor. Acının ya da travmatik olayın büyüklüğü, kişinin psikolojik sağlamlık düzeyi, metaneti ve daha pek çok etken bizim acı karşısında nasıl tepki vereceğimizin belirleyicisi oluyor. Travmatik olaylar karşısında kişi, acıya yenik düşebiliyor ve travma sonrası stres bozukluğu dediğimiz psikolojik sorunu yaşayabiliyor. Kimi zaman da, travmatik olaydan ve etkilerinden çabuk…

Devamı

Yaşam Kalitesinin Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi

Yaşam kalitesi konusu, pozitif psikolojinin yoğun olarak çalıştığı konulardandır. Konu bireysel olarak ele alınabildiği gibi toplumsal açıdan da ele alınmaktadır. Yani toplulukların, şehirlerin ya da ülkelerin yaşam kalitesi ile ilgili çalışmalar yapılmaktadır. Kaliteli bir yaşam sürüyor musunuz? Yaşam kalitenizin belirleyicileri nelerdir? Bu yazıda bunlara değinmeye çalışacağım. Yaşam kalitesi üzerine önemli çalışmalar yapan bilim insanlarından birisi Robert A. Cummins’dir. Kendisi “Applied Research in Quality of Life” adlı bilimsel derginin kurucusu ve editörüdür. Dergide yaşam kalitesi ile ilgili çalışmalar yayınlanmaktadır. Cummins, yaşam kalitesinin belirleyicisi olarak sekiz alan belirlemiştir. Bu sekiz alanda bireyin…

Devamı

Kendini Toparlama Gücü: Psikolojik Sağlamlık

Hacıyatmazları bilir misiniz? Hani şu çocukların oynadığı, bir türlü devrilmeyen, her düşüşünde tekrar kalkan oyuncakları? Bir de dengeli kayıklar vardır. Sallanan ama devrilmeyen ve batmayan kayıklar. Bu hacıyatmazlar gibi ya da kayıklar gibi insanlar da var. Bu insanlar, başlarına kötü bir şey geldiğinde, üzüldüklerinde ya da bir travmaya maruz kaldıklarında sallanırlar ama düşmezler. Bu tür insanların durumunu psikolojik sağlamlık kavramıyla ifade ediyoruz. Psikolojik sağlamlık yerine alanyazında kendini toparlama gücü ya da yılmazlık gibi kavramlar da kullanılıyor. Temel olarak, bireyin esnek olmasını, zorluklar karşısında güçlü kalabilmesini ve yaşanan sarsıntıdan sonra toparlanabilmesini…

Devamı

Şimdide Kalabilme Becerisi: Farkındalık

“Köprüyü geçmişim ama hiç fark etmedim. Ne zaman geçtim hiç hatırlamıyorum bile” “Önümdeki tabaktaki yemek bitmiş ancak, onunla ilgili hiçbir tat hatırlamıyorum” “Arabamı sürüp, kendimi eve attım, ama yoldaki hiçbir şeyi hatırlamıyorum. Sanki ben sürmemişim gibi arabayı” Yukarıdakilere benzer durumları siz de sık sık yaşıyor musunuz? Hızlı ve stresli yaşam, çoğu zaman yaşadığımız an’ı kaçırmamıza neden olabiliyor. Bedenimiz bir yerde bulunurken, ruhumuz ve kafamız başka bir yerde olabiliyor. Ruhumuzu ve bedenimizi şimdiki ana getirebilmek de özellikle öznel iyi oluşumuz (mutluluk) için önem arz ediyor. İşte bunun psikoloji literatüründe bir adı…

Devamı

Pozitif Psikoloji Nedir ve Neden Önemlidir?

Psikoloji biliminin uğraş alanını büyük ölçüde normal dışı davranışlar ve ruh sağlığı bozuklukları oluşturmuştur. Bundan dolayı psikoloji alanında, sorun çözmeye odaklı bir anlayış ön planda olmuştur. İnsanların olumlu-güçlü özelliklerini, potansiyellerini inceleme ve araştırma ise büyük oranda ihmal edilmiştir. Pozitif psikoloji, bireylerin olumsuz, eksik ve sorunlu yönlerinden çok, olumlu özelliklerine, güçlü yanlarına ve erdemlerine odaklanan bir yaklaşımdır. Bu haliyle de geleneksel psikolojinin kullandığı “hastalık modeli ”ne karşılık, “sağlık modeli”ni temel alır. Bu doğrultuda pozitif psikolojinin amaç ve işlevleri, yaşamı değerli ve yaşanmaya değer kılacak şeyleri araştırmak, insanların olumlu ve güçlü özelliklerine…

Devamı

Mutluluk gerçekten gerekli mi?

Mutluluk konusu ilk çağ filozoflarından beri, üzerinde en çok düşünülen ve görüş bildirilen konuların başında gelmektedir. Çünkü insan, mutluluk ve hayatta anlam arayan bir canlıdır. Son otuz yılda ise psikoloji bilimi de bu konu üzerine eğilmiştir ve bu konuda çok fazla araştırma yapılmıştır. Bu kapsamda mutluluk konusunun aşırı abartıldığını belirtenler olduğu gibi, insan için en önemli konu olduğunu ifade edenler de bulunmaktadır. Mutluluk nedir? Konu ile ilgili literatürü incelediğimizde, mutluluğun iki şekilde ele alındığını görmekteyiz. Birincisi hedonik mutluluktur ki, daha çok hazza ve olumlu duyguları yaşamaya dayalıdır. İkincisi ise, eudaimonik mutluluk adını…

Devamı

Bir Psikolojik İyi Oluş Kaynağı Olarak Özgecilik

Özgecilik kavramı, içerisinde bir incelik ve yücelik barındıran, toplumsal yaşam için hayati önemde bir kavramdır. Özgecilik, alturizm, diğerkamlık, isar, hubbugayr ya da elseverlik gibi isimlerle de ifade edilmektedir. Özgeciliğin özünde, iyilik yapma, yardımseverlik, özveri, cömertlik, empatik olma, merhamet, gönüllülük ve paylaşma vardır. Özgecilik TDK sözlüğünde, çıkar gözetmeksizin başkalarının iyiliği için özveride bulunmayı bir ilke olarak benimseyen ahlaki tutum ve görüş olarak tanımlanmaktadır. Kavram, Selçuk Budak tarafından hazırlanan psikoloji sözlüğünde ise, bireyin kendini düşünmeden, dışarıdan bir ödül beklemeden, hatta bazen kişisel bir bedel ödeyerek, başkalarının çıkarını ve iyiliğini düşünme şeklinde tanımlanmıştır.…

Devamı