Pozitif Psikoloji Üzerine Söyleşi – Diş Dostu Dergisi Haziran 2017

Pozitif psikoloji, bildiğimiz psikolojin ininsanın olumlu özelliklerini ve güçlü yönlerini araştırmayı ihmal ettiği izleniminden yola çıkarak oluşmuş bir dal. Biz de bu konuda merak ettiklerimizi Üsküdar Üniversitesi Öğretim Üyesi Tayfun Doğan’a sorduk. “Pozitif psikoloji” Türkiye için çok yeni bir kavram. Biraz içeriğinden bahsedebilir misiniz? Pozitif psikolojiyi, psikolojinin yeni çocuğu olarak nitelendiriyoruz. Pozitif psikoloji, insanların olumlu yönlerine ve güçlü özelliklerine odaklanan bir yaklaşım. Temel olarak bireylerde yaşam sevincini, mutluluğu, yaşam kalitesini ve psikolojik iyi oluşu artırmaya çalışan bir psikoloji alt dalıdır. Bu amaç doğrultusunda, mutluluk, iyimserlik, umut, affedicilik, yaşamın anlamıve amacı,…

Devamı

Öz-Kaynaklarımız: Karakter Güçleri ve Erdemler

Seligman ve Peterson’un “karakter güçleri ve erdemler” konusuna odaklanma gayretleri, psikolojinin son elli yılındaki en önemli girişimlerden biridir. Howard Gardner Pozitif psikolojinin çıkış noktası, psikoloji biliminin insanın güçlü özellikleri ve erdemlerinden çok, zayıf ve eksik yönlerine daha fazla odaklanmış olmasıdır. Bu itibarla da pozitif psikoloji tanımlanırken, insanların erdemlerine, olumlu ve güçlü özelliklerine odaklanan bir yaklaşım olarak nitelendirilmektedir. İşte burada belirtilen olumlu ve güçlü özellikler “karakter güçleri” olarak ifade edilmektedir. Öz-kaynaklarımız olarak da nitelendirebileceğimiz bu karakter güçleri, pozitif psikolojinin kurucuları olarak kabul edilen M. Seligman ve C. Peterson tarafından ortaya konulmuştur.…

Devamı

Bir Mental İyi Oluş Kaynağı Olarak Sosyal Destek

Anlamlı, derin ve doyurucu ilişkiler,  ruh sağlığı yerinde insan için olmazsa olmazlardandır. Peki,  insanlar bu ilişkilerinde ne ister, beklentileri nelerdir? -Bağlanmak ister. -Sevilmek ister. -Saygı görmek ister. -Takdir edilmek ister. -Değerli hissetmek ister. -Yalnız olmadığı duygusunu yaşamak ister. -Güvenmek ve güvenilmek ister. -Sosyal bir ilişki ağının üyesi olduğunu hissetmek ister. -Yardım görmek ister. -Kabul görmek ister. -Özlenmek ister. -Umursanmak, kaale alınmak ister. -Yeterli hissetmek ister. -Anlayış ister. -İlgi ister. -Beğenilmek ister. -Önemsenmek ister. -Paylaşmak ister. İlişkilerden bu beklentiler belki daha da çoğaltılabilir. İnsanlar bu ihtiyaçlarını giderebilmek için evleniyor, çocuk sahibi oluyor,…

Devamı

Pozitif Psikolojinin ABC’si

-Pozitif psikoloji, bireylerin olumsuz, eksik ve sorunlu yönlerinden çok, olumlu özelliklerine, güçlü yanlarına ve erdemlerine odaklanan bir yaklaşımdır. Bu haliyle de geleneksel psikolojinin kullandığı “hastalık modeli”ne karşılık, “sağlık modeli”ni temel alır. Bu doğrultuda pozitif psikolojinin amacı, hayatı değerli ve yaşanmaya değer kılacak şeyleri araştırmaktır. -Pozitif psikoloji insan gelişimiyle ilgili “bilimsel yaklaşım”ı temel alarak araştırma ve uygulamalar yapan bir disiplindir. -Seligman ve Csikszentmihalyi’e göre (2000), pozitif psikoloji, insanın işlerlik kazanmasını ve gelişimini, biyolojik, kişisel, ilişkisel, kültürel ve küresel bağlamda çok boyutlu olarak inceleyen bilimsel bir disiplindir. Psikoloji yalnızca patoloji, zayıflık ve…

Devamı

İyilik İyileştiriyor

İyilik kavramının kapsamında, nezaket, kibarlık, hoşgörülü olma, merhamet, fedakârlık, şefkat, yardımseverlik ve cömertlik gibi pek çok olumlu davranış bulunmaktadır. Bu yazıda iyiliğin psikolojik ve fiziksel sağlığımızla ilişkisini ele almaya çalışacağım. Cevap arayacağımız bazı sorular: İyilik yapmanın sağlıkla ilişkisi var mıdır? Kaba, saldırgan, öfkeli ve bencil birisi olmak avantaj mı yoksa dezavantaj mıdır? İyi insan olmak ve iyilik yapmak iyileştiriyor mu? Son yıllarda pozitif psikoloji alanındaki araştırmacıların odaklarını pozitif konulara yöneltmeleriyle birlikte, iyilik konusu üzerine de pek çok araştırma yapılmıştır. Bu araştırmalar iyiliğin iyileştirici gücünü, bireylerin mental ve fiziksel sağlıklarına olan…

Devamı

Kendine İyi Davranmanın Psikolojisi: Öz-Anlayış

Kendine iyi davran ! Bu ifade üniversitede okuduğum yıllardan beri, biraz da espriyle karışık, arkadaşlarımla vedalaşırken kullandığım bir sözdü. O zamanlar öyle üzerinde derin bir şekilde düşünmüşlüğüm de yoktu. Meğer farkında olmadan pozitif psikolojinin önemli bir kavramına işaret ediyormuşum. Öz-anlayış kavramına… Öz-anlayış, Dr. Kristin Neff’in Budist felsefeden esinlenerek psikoloji literatürüne kazandırdığı bir kavram. Özünde bireyin kendisine karşı merhametli, destekleyici, şefkatli ve anlayışlı olmasını anlatan bir kavramdır. Öz-anlayış, kişinin kendi acılarına karşı açık ve duyarlı, kendisine karşı nazik ve şefkatli olması, yaptığı hatalar karşısında affedici olurken, başarısızlık ve yetersizlikleri karşısında yargılayıcı…

Devamı

Umutsuz Yaşanmıyor*

Umut, çaresizin oksijenidir. Ne zamandır umut kavramı ile ilgili bir şeyler paylaşmak istiyordum. Ama iş yoğunluğundan bir türlü elim değmemişti. Bugün o fırsatı buldum ve bir şeyler karaladım. Umut, pozitif psikolojinin önemli kavramlarından birisidir. Bir şeylerin iyi gideceğine, düzeleceğine, olumlu şeyler olacağına olan inançtır. Umut, bireyin iyi oluşunun (well-being) güçlenmesini ve devam etmesini sağlayan bir kavramdır. Bu yönü itibariyle de umut dolu kişiler, canlıdır, enerjiktir ve yaşama bağlılıkları yüksektir. Ayrıca umut düzeyi yüksek kişiler çevrelerine de pozitif enerji yayarlar. Dolayısıyla da çevrelerindeki insanlar tarafından sevilirler ve daha çok duygusal ya…

Devamı

Umut Verici Pozitif Filmler

Pozitif psikoloji ile ilgili araştırmalarda serbest zaman etkinlikleri önemli yer tutar. Serbest zaman etkinlikleri, zorunlu olarak yapmadığımız, eğlence ya da hobi amaçlı gerçekleştirilen etkinliklerdir. Bunlar seyahat etmek, yemeğe çıkmak, müzik dinlemek ya da tiyatroya gitmek gibi pek çok etkinlik olabilir. Bu etkinlikler bireylerin olumlu duygular yaşamalarını sağlar, bu haliyle de mutluluğu artırırlar. Film izlemek de hepimizin çok sık başvurduğu serbest zaman etkinliklerinden birisidir. İster sinemada olsun ister evde, film izlemek en kolay ve zahmetsiz eğlencelerimizden birisidir. Kişiliğine ya da ilgi alanlarına göre herkes de farklı tarzda filmlerden hoşlanır. Ben şahsen…

Devamı

Öz-Gürleşmek ve Kurban Psikolojisinden Kurtulmak

Kalenderin biri köyden sabahleyin fırlar, Arar nasibini; avdette kırda akşamlar. Fakat güneş batarak, ortalık karadıkça, Görür ki: yerde yatılmaz, hemen çıkar ağaca. Herif ağaçta iken bir iniltidir işitir. Bakar ki: bir kötürüm tilkinin yanık sesidir. Zavallı, pösteki olmuş, bacak yok işleyecek; Boğazsa işlemek ister… ne yapsın… inleyecek! Biraz geçince, kavi pençesinde bir ceylân, İner yakındaki vadiye karşıdan aslan. Yukarda çıkmaz olur, şimdi yolcunun nefesi; Tabiatiyle durur hastanın da inlemesi; Yiyip şikârını aslan dalınca ormanına, Sürüklenir, yanaşır tilki sofranın yanına; Doyar efendisinin artığıyla, sonra yatar. Herif düşünmeye başlar, eder de hale…

Devamı

İyimserlik: İyi mi kötü mü?

Pozitif psikoloji kavramları içerisinden birisinin haksızlığa uğradığını kabul edecek olsak, bu sanırım ‘iyimserlik’ kavramı olurdu. İnsanlar genellikle bu kavramı duyduğunda ‘hımm polyannacılık yani’ deyip bir küçümseme ve önemsiz görme haline bürünüveriyorlar. Peki, gerçekten iyimserlik, hayata pembe gözlüklerle bakmak mıdır? İyimserlik, yaşamdaki zorluklara ve olumsuzluklara rağmen genel olarak her şeyin iyi gideceğine yönelik olumlu beklenti içerisinde olmak şeklinde tanımlanmaktadır. Uzun yıllar iyimser ve kötümserler üzerinde çalışan Martin Seligman, iyimserlerin ve kötümserlerin olaylara bakışlarındaki farklılığı şu şekilde ortaya koymaktadır: İyimserler yaşamda karşılaştıkları başarısızlık ya da olumsuzlukları, geçici, belli bir soruna özgü ve…

Devamı