Kendine İyi Davranmanın Psikolojisi: Öz-Anlayış

Kendine iyi davran ! Bu ifade üniversitede okuduğum yıllardan beri, biraz da espriyle karışık, arkadaşlarımla vedalaşırken kullandığım bir sözdü. O zamanlar öyle üzerinde derin bir şekilde düşünmüşlüğüm de yoktu. Meğer farkında olmadan pozitif psikolojinin önemli bir kavramına işaret ediyormuşum. Öz-anlayış kavramına… Öz-anlayış, Dr. Kristin Neff’in Budist felsefeden esinlenerek psikoloji literatürüne kazandırdığı bir kavram. Özünde bireyin kendisine karşı merhametli, destekleyici, şefkatli ve anlayışlı olmasını anlatan bir kavramdır. Öz-anlayış, kişinin kendi acılarına karşı açık ve duyarlı, kendisine karşı nazik ve şefkatli olması, yaptığı hatalar karşısında affedici olurken, başarısızlık ve yetersizlikleri karşısında yargılayıcı…

Devamı

Umutsuz Yaşanmıyor*

Umut, çaresizin oksijenidir. Ne zamandır umut kavramı ile ilgili bir şeyler paylaşmak istiyordum. Ama iş yoğunluğundan bir türlü elim değmemişti. Bugün o fırsatı buldum ve bir şeyler karaladım. Umut, pozitif psikolojinin önemli kavramlarından birisidir. Bir şeylerin iyi gideceğine, düzeleceğine, olumlu şeyler olacağına olan inançtır. Umut, bireyin iyi oluşunun (well-being) güçlenmesini ve devam etmesini sağlayan bir kavramdır. Bu yönü itibariyle de umut dolu kişiler, canlıdır, enerjiktir ve yaşama bağlılıkları yüksektir. Ayrıca umut düzeyi yüksek kişiler çevrelerine de pozitif enerji yayarlar. Dolayısıyla da çevrelerindeki insanlar tarafından sevilirler ve daha çok duygusal ya…

Devamı

Umut Verici Pozitif Filmler

Pozitif psikoloji ile ilgili araştırmalarda serbest zaman etkinlikleri önemli yer tutar. Serbest zaman etkinlikleri, zorunlu olarak yapmadığımız, eğlence ya da hobi amaçlı gerçekleştirilen etkinliklerdir. Bunlar seyahat etmek, yemeğe çıkmak, müzik dinlemek ya da tiyatroya gitmek gibi pek çok etkinlik olabilir. Bu etkinlikler bireylerin olumlu duygular yaşamalarını sağlar, bu haliyle de mutluluğu artırırlar. Film izlemek de hepimizin çok sık başvurduğu serbest zaman etkinliklerinden birisidir. İster sinemada olsun ister evde, film izlemek en kolay ve zahmetsiz eğlencelerimizden birisidir. Kişiliğine ya da ilgi alanlarına göre herkes de farklı tarzda filmlerden hoşlanır. Ben şahsen…

Devamı

Öz-Gürleşmek ve Kurban Psikolojisinden Kurtulmak

Kalenderin biri köyden sabahleyin fırlar, Arar nasibini; avdette kırda akşamlar. Fakat güneş batarak, ortalık karadıkça, Görür ki: yerde yatılmaz, hemen çıkar ağaca. Herif ağaçta iken bir iniltidir işitir. Bakar ki: bir kötürüm tilkinin yanık sesidir. Zavallı, pösteki olmuş, bacak yok işleyecek; Boğazsa işlemek ister… ne yapsın… inleyecek! Biraz geçince, kavi pençesinde bir ceylân, İner yakındaki vadiye karşıdan aslan. Yukarda çıkmaz olur, şimdi yolcunun nefesi; Tabiatiyle durur hastanın da inlemesi; Yiyip şikârını aslan dalınca ormanına, Sürüklenir, yanaşır tilki sofranın yanına; Doyar efendisinin artığıyla, sonra yatar. Herif düşünmeye başlar, eder de hale…

Devamı

İyimserlik: İyi mi kötü mü?

Pozitif psikoloji kavramları içerisinden birisinin haksızlığa uğradığını kabul edecek olsak, bu sanırım ‘iyimserlik’ kavramı olurdu. İnsanlar genellikle bu kavramı duyduğunda ‘hımm polyannacılık yani’ deyip bir küçümseme ve önemsiz görme haline bürünüveriyorlar. Peki, gerçekten iyimserlik, hayata pembe gözlüklerle bakmak mıdır? İyimserlik, yaşamdaki zorluklara ve olumsuzluklara rağmen genel olarak her şeyin iyi gideceğine yönelik olumlu beklenti içerisinde olmak şeklinde tanımlanmaktadır. Uzun yıllar iyimser ve kötümserler üzerinde çalışan Martin Seligman, iyimserlerin ve kötümserlerin olaylara bakışlarındaki farklılığı şu şekilde ortaya koymaktadır: İyimserler yaşamda karşılaştıkları başarısızlık ya da olumsuzlukları, geçici, belli bir soruna özgü ve…

Devamı

Pozitif Psikolojinin Cevap Aradığı Bazı Sorular

Pozitif psikolojiyi, iyi yaşamanın bilimi olarak tanımlayabiliriz. Psikoloji bilimi bu güne kadar “İyi yaşam nedir?” sorusuna çok fazla odaklanmamıştır. Bu soruya daha çok felsefe ve teoloji alanları eğilmiş ve kendi disiplinleri içerisinde cevap vermeye çalışmışlardır. Psikoloji ise adeta kendisini psikolojik rahatsızlıkların tedavisine adamış ve iyi yaşamla ilgili konulara çok az değinmiştir. Psikolojinin yeni çocuğu olan pozitif psikoloji ise iyi ve kaliteli yaşam ile ilgili konularla ağırlıklı olarak ilgilenmektedir. Pozitif psikolojinin amacını net bir şekilde ortaya koyabilmek için, bu yaklaşımın hangi sorulara cevap aradığına bakmakta fayda var diye düşünüyorum. Pozitif psikolojinin…

Devamı

Pozitif Psikoloji Kavramları

Pozitif psikoloji bir mutluluk bilimi midir? Bu soruya hem evet hem hayır cevabını verebiliriz. Evet, çünkü mutluluk konusu pozitif psikolojinin en temel araştırma konularından bir tanesidir. Hayır, çünkü pozitif psikoloji yalnızca mutluluğu araştıran bir bilim dalı değildir. Pozitif psikoloji, insanın olumlu özelliklerine, güçlü yanlarına ve erdemlerine odaklanan bir disiplindir. Bu itibarla da, sıradan normal insanla ilgili konular pozitif psikolojinin kapsamında değerlendirilebilir. Peki, pozitif psikolojinin psikolojik rahatsızlıklara ve olumsuz yaşam olaylarına bakışı nasıldır? Pozitif psikoloji, psikolojik rahatsızlıkları ve yaşamdaki olumsuzlukları reddetmez ve bunların hayatın bir parçası olduğunu kabul eder. Bu yaklaşımın…

Devamı

Hayvanlar Tarafından Büyütülen “Vahşi” Çocuklar

İnsanın sosyal bir varlık olduğu ifadesi neredeyse hepimizin dilindedir. Hatta insan ilişkileri ve iletişimle ilgili bilimsel makalelerin çoğu da bu cümleyle başlar. Yanlış bir ifade de değildir. Bugün gerek antropoloji gerekse psikoloji bilimi bizi “insan” yapan ve bu uygarlığı oluşturmamızı sağlayan etkenin “sosyal yaşamımız” olduğunu belirtmektedir. Peki, insanlardan uzak, doğada tek başımıza ya da başka hayvanlarla aynı ortamlarda yaşasaydık nasıl bir şey olurdu? Böyle bir şeyi hayal edebilir miyiz? Tarihte bunun örnekleri var mı? Evet bu bir fantezi değil. İnsanlık tarihinde bunun pek çok örneği var. Bunlardan bazıları çok eski…

Devamı

Nasıl Mutlu Olunur? Kitap İncelemesi

Sonja Lyubomirsky, Amerikalı sosyal psikolog, Nasıl mutlu olunur? kitabının yazarı. Akademik kariyerini büyük oranda mutluluk konusundaki araştırmalara adamış birisidir. Kitabı Türkçeye de çevrildi ve MediaCat yayınlarından çıktı ancak şu anda baskısı bitmiş. Dileyenler internetteki ikinci el kitapçılardan temin edebilir. Nasıl mutlu olunur? kitabı, bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 mutluluk stratejisini anlatmaktadır. Yazar daha önsözünde bunun bir kişisel gelişim kitabı olmadığını vurguluyor. Benim pozitif psikolojiyle ilgili ilk okuduğum ve beğendiğim kitaplardan birisidir. Ayrıca, bu alanda araştırmalar yapmam için de teşvik edici olmuştur. Kitap, bilimsel araştırmalara dayalı olmasına rağmen dili oldukça sade ve…

Devamı

Pozitif Psikolojinin Geleceği

Pozitif psikoloji, sıradan insanın davranışlarını ve güçlü yönlerini bilimsel yollarla inceleyen bir disiplindir. Ortaya çıkışından itibaren üzerinde yoğun tartışmalar olmuş ve bu yaklaşıma ciddi eleştiriler de gelmiştir. Bu eleştirilerden bir tanesi de, bu yaklaşımın geçici bir heves olduğu yönündeydi. Ancak henüz ergenlik dönemini yaşayan pozitif psikoloji yaklaşımı, psikoloji camiası içerisinde pek çok kişinin ilgisini çekti. Konu ile ilgili, konferanslar düzenlendi, dergiler yayın hayatına başladı, yüksek lisans ve doktora programları açıldı ve gün geçtikçe bu yaklaşıma ilişkin ilgi artmaktadır. Gelinen noktada, bunun geçici bir heves olmadığı anlaşıldı. Ancak, beklenen bireysel ya…

Devamı